Toplantıda İlk olarak Rize İşkur Müdürü açılış konuşması yaptı. İşkur Genel Müdürü Namık ATA yaptığı konuşmada “Ülkemizde son yıllarda ortalama %7 büyüme sağlanırken, işsizlik oranında en fazla %1iyileştirme sağlanmasında, iş olanaklarına göre yetişmiş işgücü olmaması önemli rol oynuyor” dedi.

Vali Kasım ESEN Rize’de istihdamın artırılması için yapılan çalışmalar hakkında bilgi verdi. Konuşmasında “2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre 12 ve yukarı yaştaki nüfus içinde işgücüne katılma oranı %57 olup, istihdam edilen nüfusun işgücü nüfusu içindeki oranı %91’dir. İşsizlik oranı ise %10,3’tür. İlde çalışanların iş grupları itibariyle dağılımına bakıldığında, nüfusun ağırlıklı olarak tarımsal mesleklerde istihdam edildiği görülmektedir. Çalışanların %70’i tarım, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık işlerinde,%16’sı tarım dışı sektörlerde sanatkâr, işçi ve benzeri mesleklerde çalışmaktadır.

                İlk çay üretiminin yapıldığı 1938 yılından sonra, sağlanan destekle hızlı bir gelişme gösteren çay tarımı ve çay sanayi Rize’de temel çalışma alanı olmuştur. Mayıs-Ekim döneminde mevsimlik istihdam sağlayan çay tarımında daha çok kadın nüfus çalışmaktadır. Erkek nüfus ise çay sanayi başta olmak üzere diğer alanlarda istihdam edilmektedir. Ancak son yıllarda tarım ürünlerinde yaşanan sıkıntılar ve sanayide yaşanan teknolojik gelişmeler sonucu emek yoğun sanayi yerine teknoloji yoğun üretimin artması sonucu çaya dayalı tarım ve çaya dayalı sanayileşme insanlara yeteri kadar istihdam sağlamamaktadır.

                Bu sebeple mevcut ekonomik yapıyı değiştirecek yardımcı olacak farklı mesleklere ve iş sahalarının oluşturulmasına ihtiyaç vardır.

                Bu kapsamda özelikle kamu kuruluşları başta olmak üzere meslek odaları ve sivil toplum örgütleri meslek edindirme kursları açarak vatandaşlarımıza meslek edindirmeye çalışmaktadırlar.

Bu kuruluşlardan Halk eğitim Merkezlerimiz bünyesinde çok değişik alanlarda kurslar açılmakla beraber birçok meslek edindirme kursu da açılmış olup, bunların başında Rize Bezi (Feretiko) Dokumacılığı gelmektedir.

İlimiz ve İlçelerimizde 2003–2008 yılları arasında 2355 meslek edindirme kursu açılmış olup bu kurslardan 41583 kursiyer eğitim almıştır. Kurslarda; ahşap boyama, alüminyum folyo, arıcılık, aşçılık, bilgisayar operatörlüğü, el nakışları, el sanatları, el mefruşatı, Rize bezi dokuma, giyim, hasır bilezik dokuma hasır bilezik yapımı, stilistik maket kemençe yapımı,  kilim dokuma, folklorik bebek yapımı gibi birçok alanda kurslar düzenlenmektedir. Bu kursları bitirenleri bir kısmı kendi ihtiyaçlarını gidermek için mesleklerini icra etmeye çalışmaktadırlar, bir kısmı ev ortamında yaptıkları ürünleri satarak ev ekonomilerine katkıda bulunmaktadırlar. Bir kısmı ise işyerlerinde istihdam edilmektedir.

2003–2008 yılları arasında İlimizdeki Halk Eğitim Merkezleri tarafından açılan 506 Rize Bezi (Feretiko) Dokuma kurslarından 7157 vatandaşımız yararlanmış, bunların birçoğu daha sonra hem özel sektör kapsamında hemde Halk Eğitim Müdürlükleri bünyesinde mesleklerini icra ederek aile bütçelerine katkıda bulunmaktadırlar.

Ayrıca; İlimiz merkez İlçe ve İlçelerimizdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları vasıtasıyla;

2008 yılında 31 proje ile 450 vatandaşımıza 1.316.928 YTL’lik kaynakla yöresel yemek aşçıları yetiştiriciliği, cam tasarım ve süsleme eğitimi, elektrik ve sıhhi tesisat dükkânı açma, terzi dükkanı açma, ahşap maket süs eşyası yapımı, kivi bahçesi kurma, şakayık çiçeği yetiştirme, balıkçılık, besi sığırcılığı yetiştirme gibi konularda meslek edindirme kursları açılmıştır.

Ayrıca Valiliğimiz,  Türkiye İsrafı Önleme Vakfı ile işbirliği yaparak bölgedeki yoksul ve dar gelirli bayanların kendi imkânları ile gelir getirici faaliyetlerde bulunmalarına imkân sağlayan Mikro Kredi Projesi’ni Rize’de hayata geçirmiş ve Ocak 2008 tarihinden bu yana 85 kadına ulaşarak özellikle elişi, çeyiz ve feretiko dokuma alanlarında kredi dağıtılmış ve uygulama başarılı bir şekilde devam etmektedir.

5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile bazı illerde vergi ve sigorta primi teşvikleri uygulamak, enerji desteği sağlamak ve yatırımlara bedelsiz arsa ve arazi temin etmek suretiyle yatırımları ve istihdam imkânlarını artırmak maksadı ile çıkarılmış ve İlimiz bu kapsama 2005 yılında dâhil edilmiştir. 5084 sayılı kanun kapsamında en az 10 işçi çalıştıran işletmeler aşağıdaki teşvikleri almışlardır:

1 işletmeciye arsa teşviki yapılmıştır.

Enerji Desteği,   2005     68 firma    2.160.000.  YTL

                          2006     67 firma     2.256.000.  YTL

                             2007    88 firma     4.782.000.  YTL                       

                           2008   21 firma   781.000.  YTL olmak üzere 4 yılda 244 firmaya 9.979.000.YTL lik enerji desteği firmalara sağlanmıştır.

Sigorta Primi Teşviki;

2005–2008 yılları arası kapsama dâhil işletmeler 16.691.55,00 YTL sigorta primi teşvikinden yararlanmışlar.

Tarımda yapılan çalışmalara gelince; İl Tarım Müdürlüğü kapsamında, tarım ürünlerinin çeşitlendirilmesi çalışmaları oldukça önem arz etmektedir. Organik çay, kivicilik, elma yetiştiriciliği, bal üreticiliği, organik bal üreticiliği gibi çayın yanında alternatif ürünlerin yetiştirilmesi teşvik edilmektedir. Organik çay faaliyetleri dünyada önem kazanmaya başlamıştır. Organik ve konvansiyonel çay üretmek üzere toplam 100 ton/gün kapasiteli bir çay işleme atölyesinin kurulumu amacıyla, Yüksek Planlama Kurulu'nun 22.12.2006 tarih ve 2006/99 sayılı kararı ile "Çay İşleme Atölyesi Projesi" 2006 yılı yatırım programına alınmıştır. Hemsin İlçesinde 100 ton/gün kapasiteli fabrikanın kurulması için inşaat ihalesi yapılmış olup, fabrikanın 2009 yılı yaş çay kampanyasında üretime geçmesi planlanmıştır.

Yine organik bal ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Rize’de; eski tip kovan(kara kovan)  4159, yeni tip kovan 62502 adet olmak üzere 630 ton bal üretimi yapılmaktadır. 8 üretici toplam 375 kovan arı ile organik bal üretimi yapmaktadır. Bunun daha da desteklenip, geliştirilmesi gerekmektedir.

 Bitkisel üretim çalışmaları da ilimizde, gözle görülür bir ivme kazanmıştır. Toplam 700 çiftçiye toplam 350 dekar alanda kivi yetiştiriciliği, 250 çiftçiye 125 dekar alanda kokulu üzüm yetiştiriciliği, 185 çiftçiye toplam 92,5 dekar alanda bodur ve yarı bodur elma yetiştiriciliği, 20 çiftçiye 10 dekar alanda çilek yetiştiriciliği, 145 çiftçiye 72,5 dekar alanda Trabzon hurması yetiştiriciliği faaliyetlerinde destek verilmiş olup, bu projelerle toplam 1300 aileye ve yöre halkına gelir imkânı sağlanmıştır.

Ayrıca Türkiye İsrafı Önleme Vakfı ile ‘topraksız tarım’ çalışmaları başlatılmış olup, ilimizde 5 sera yapılarak, bununla ilgili pilot uygulamalar devam etmektedir. Toprağın ve suyun gittikçe azaldığı ve önem kazandığı bir dünyada, bu tarım çeşidi önem arz etmektedir.

Gelelim asıl toplantı sebebimiz olan, Türkiye İş Kurumu’nun istihdamı artırma çalışmalarına. Bu kapsamda, uygulamaya konulan meslek edindirme kurslarında ilimizde; yıl sonuna kadar 80 kursun açılması planlanmış, 7. 036 insanımıza meslek edindirilmesi hedeflenmiştir. Bugün bu kurslardan 18’ini Sayın Bakanımız öncülüğünde başlatacağız. Bu kursların diğer kurslardan bir farkı vardır. Bu da tüm masrafların ve malzemelerin kurum tarafından karşılanıyor olmasıdır. Ayrıca kursa katılanlara harçlık da verilecektir.

İstihdam garantili kurslarda, 2007 yılında İyidere Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile “9 ilköğretim okulunun fiziki şartlarının iyileştirilmesi” konulu TYÇP ve “feretiko dokuma ve giyim” konulu eğitim projeleri ile toplam 38 kursiyer eğitilmiştir. 21 kişinin istihdamı sağlanmıştır. RİSİAD ile “kaynakçılık” konulu eğitim projeleri ile 20 kursiyer eğitilmiş, 14’ü kişinin istihdamı sağlanmıştır. ÇAYIMDER ile “satış elemanlığı” konulu eğitim projesi yapılmış, 20 kursiyer eğitilmiş, 10’u istihdam edilmiştir. Gülbahar Hatun Derneği ile “büro yönetimi ve sekreterlik” konulu eğitim projesi yapılmış, 20 kursiyer eğitilmiş, 10’u istihdam edilmiştir.

2008 yılında, istihdam garantili kurslarda, ‘bilgisayar teknik servis elemanlığı, elektrikli ev aletleri bakım-onarım elemanlığı, kaynakçılık, gümüş işleme-takı sanatı’ olmak üzere 4 adet kurs açılmış, kurslar 120 gün sürecek olup. Kasım ayı içinde sona erecektir. Kurslara toplam 65 kişi katılmıştır.      

2008 yılında iş arama başvuruları toplam 2385 kişi olup, bunlardan 309’u işe yerleşmiştir. 2008 yılında işsizlik sigortasından 321 kişi yararlanmaktadır.

TR 90 Düzey 2 Bölgesi Kalkınma Programı Kapsamında Rize İlinde uygulanan Mesleki eğitim projeleri Kapsamında; Rize Bezi tanıtımı ve satış eğitimi, Doğal gaz tesisatçılığı, Kırsal Mimari Restorasyonu, Kültür Balıkçılığı, Tersaneler için ara eleman eğitimi, Pazarlama teknikleri ve alternatif pazarlama stratejileri konularında Rize İli merkez ve İlçelerde toplam 465 kişiye mesleki eğitim verilmiştir.

 Bu Projeler için Avrupa Birliği fonlarından toplam 691bin311 Avro Hibe alınmıştır” dedi.