Dünyada Heykeli Dikilen Tek Laz: Lazoğlu Muhammed Bey

1986 yılında Mısır'a ilk kez gittiğimde elimde fotoğraf makinem târihi
kent Kahire'yi dolaşıyordum. Müze gezim sırasında yolum Nil nehrinin
kıyısında bir meydana düştü. Bindiğim tramvay bu meydanı dolaşıyor,
sonra yeniden müzelerin bulunduğu semte gidiyordu. Meydanda bulunan
bir heykeli görünce tramvaydan indim. İlgimi çeken, yüksekçe mermer
bir kaide üzerine konulmuş, yaklaşık bir buçuk insan boyundaki
heykeldi. Belinde palası, üzerinde cepkeni, başında sarığı, kıvır
kıvır sakalları, çakmak çakmak bakan gözleri; Karadenizli olduğunu
ortaya koyan kanatlı iri burnu ile Osmanlı donanmasının kahraman
leventlerinden bir denizci heykeli tüm heybetiyle karşımda duruyordu.
Altındaki kaideyi okuduğumda şaşkınlığım bir kat daha arttı.
"Laz-Ogli Mohammed Bey" yazıyordu.
Yani adamlar Kahire'nin en güzel yerine Laz oğlu Muhammet Bey'in
heykelini dikip meydana adını vermişlerdi. Laz'ın heykelinin
fotoğraflarını çekip heyecan içerisinde hikâyesini öğrenmek üzere Türk
Konsolosluğu'na gittim. Anlattıklarına göre:

Pâdişah 3. Selim zamanında Fransızlar ve İngilizler Mısır'a saldırıp
Kahire'ye girmişlerdi. Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya yardım amacı ile
Osmanlı donanmasındaki leventler kahramanca savaşarak düşmanları
kovmuşlardı.Osmanlı Donanması'nda bulunan Laz Oğlu Muhammed Bey ise
gerçekten çok kahraman birisiymiş, emrindeki adamları ile canı
pahasına savaşarak bir mahallede çoluk çocuğu katledilmekten
kurtarmış.

Şehâdetle müşerref olan Laz Oğlu Muhammed Bey ise yüzlerce yıl sonra
hatırlanarak, adına ve aziz hâtırâtına Mısırlılar bir heykel
yaptırmışlar ve Kahire'nin en güzel mahallesinin meydanına da "Laz
Oğlu Meydanı" adını koymuşlar.İşte dünyâda bir eşi daha bulunmayan Laz
heykelinin hikâyesi böyle...